1. Satış, tahsilat ve kâr aynı kavram değildir
Bir hizmetin 5.000 TL'ye satılması satış/ciro oluşturabilir; fakat müşteri yalnız 1.000 TL kapora ödediyse nakit tahsilatı 1.000 TL'dir. Kalan 4.000 TL alacak olarak izlenir. Kâr hesaplanırken ayrıca ürün, personel, komisyon, kira gibi ilgili maliyetlerin dikkate alınması gerekir.
| Kavram | Tanım | Yanlış yorum riski |
|---|
| Ciro / satış | Belirli dönemde gerçekleşen satışların toplam değeri. | Nakit kasaya giren tutarla karıştırmak. |
| Tahsilat | Müşteriden fiilen alınan ödeme. | Satış anında tamamı alınmış varsaymak. |
| Alacak | Henüz tahsil edilmemiş müşteri bakiyesi. | Takip edilmediğinde nakit akışı bozulur. |
| Gider | İşletmenin maliyet veya harcama hareketi. | Kategorisiz tutulduğunda kârlılık analizi zayıflar. |
2. Cari hesap hareket tabanlı olmalı
Müşteri bakiyesini tek bir textbox içinde elle artırıp azaltmak yerine hareket tablosundan hesaplamak daha güvenlidir. Her borçlandırma, tahsilat, iade veya düzeltme ayrı satır olarak kaydedildiğinde geçmiş izlenebilir ve hata analizi yapılabilir.
Önerilen hesaplamaMüşteri bakiyesi = Borçlandırmalar − Tahsilatlar − İadeler/düzeltmeler. Bakiyeyi sonuç olarak hesaplamak, kaynağı belirsiz manuel değerlerden daha güvenlidir.
3. Kapora nasıl modellenmeli?
Kapora hem bir tahsilat hem de gelecekteki hizmetle ilişkilendirilmiş ön ödemedir. Bu nedenle ödeme hareketinde kayıtlı olmalı ve ilgili randevu/işleme referans vermelidir. Randevu iptal olduğunda iade veya kapora yanması gibi politika sonucu ayrıca kaydedilmelidir.
4. Kasa ve tahsilat kontrolü
Açılış / dönem bakiyesi
Günün veya dönemin başlangıç değeri belli olmalıdır.
Ödeme yöntemi
Nakit, kart, havale gibi yöntemler ayrı izlenirse banka/kasa karşılaştırması yapılabilir.
Referans kayıt
Tahsilatın hangi müşteri ve randevuya ait olduğu bilinmelidir.
İptal yerine ters kayıt
Finansal hareketi silmek yerine iade/düzeltme hareketi, denetlenebilirliği artırır.
5. Yönetici hangi finans raporlarını görmeli?
- Dönemsel ciro, tahsilat ve gider karşılaştırması
- Bekleyen müşteri alacakları ve yaşlandırma
- Ödeme yöntemine göre tahsilat dağılımı
- Hizmet/artist bazlı satış performansı
- Gider kategorilerine göre dağılım
- Brüt katkı ve yaklaşık kârlılık göstergeleri
6. Veri bütünlüğü kontrolleri
- Tahsilat tutarı sıfırdan büyük mü?
- Ödeme hangi müşteri/randevuya ait?
- Aynı ödeme iki kez kaydedilmiş olabilir mi?
- Negatif bakiye oluşuyorsa bunun nedeni iade veya fazla ödeme mi?
- Finans ekranlarına yalnız yetkili kullanıcılar erişebiliyor mu?
- Silme yerine kayıt tarihçesi korunuyor mu?
Sık Sorulan Sorular
Ciro ile tahsilat neden ayrı izlenmeli?
Satış gerçekleşmiş olsa bile ödemenin tamamı henüz alınmamış olabilir. Ciro satış hacmini, tahsilat ise fiili para girişini ifade eder.
Cari bakiye elle tutulabilir mi?
Tek değer olarak elle tutulabilir ancak hata ve izlenebilirlik riski yüksektir. Hareketlerden hesaplanan bakiye daha güvenilir bir modeldir.
Kapora gelir midir?
Kapora fiili tahsilattır; ancak hizmet henüz gerçekleşmediyse işletme raporlamasında satışın gerçekleşme zamanı ile tahsilat zamanı ayrı değerlendirilebilir.
İlgili teknik rehberler